De Oer Quatfassen

Even voorbij Amersfoort begint het zachtglooiende Midden Europese landschap dat zich, als je naar het oosten reist, uitstrekt tot ver voorbij Moskou. Af en toe wat bos, heuvels, veel akkers, aardappelvelden, een enkele zandverstuiving.
Als je door dat landschap reist stel je je voor hoe mensen daar vroeger hebben geleefd. Op zichzelf aangewezen, levend van hun eigen vee en hun eigen moestuin. Ze moeten weinig contact hebben gehad met de rest van de wereld. Alles was ver weg, geen zeeën en rivieren in de buurt. Alleen af en toe een reizende handelaar die verhalen kon vertellen over hoe het in andere plaatsen toeging. Soms passeerde misschien ook een leger dat even tijdelijk neerstreek, wat roofde en verkrachtte en dan weer verder ging naar het volgende slagveld.
Midden in dat landschap in het oude vorstendom Lippe heb je piepkleine dorpjes en stadjes met boerse namen als Matorf, Lemgo, Talle, Hillentrup. In dat gebied woonden de eerste Quatfassen. Ze droegen namen met de voorletters J.F. en S.H. die we nu nog steeds tegen komen.

De stamboom van de oudst gevonden Quatfassen in dit gebied verloopt langs de volgende lijn:
(uitgezocht door Dé Quatfass)

Tönies Henrich Quadfasel Geboren in 1690 - (??)
Woonde in Wierborn-Bartrup

                 I

Hillentrup (bij Matorf)
Dé Quatfass schrijft: 'Achter de kerk stond de "Krug" van de oude voorvader waar boven de entree in hout de namen van hem en zijn vrouw ingebeiteld waren.
Toen werd Quatfass met 'Kwa' geschreven.'

Henrich Christian Quadfaß 1715 - (??)
Hij trouwde op 21 oktober 1736 in Hillentrup met Anna Elisabeth Hoppen.
Deze Quatfass was Krüger(caféhouder) te Hillentrup. Ze hadden drie kinderen, namelijk:
-Johann Jobst (geboren 30 nov. 1739 te Hillentrup)
-Johann Christian (geboren 30 mrt. 1742 te Hillentrup)
-Simon Henrich (geboren 15 augustus 1745 in Hillentrup)

                 I

Simon Henrich Quadfaß 1745 -1798.
Hij trouwde op 19 juli 1765 in Hillentrup met Anna Maria Elisabeth Brandt.
Ook deze Simon Henrich was Krüger in Hillentrup. Een van zijn kinderen (of het enige kind) was:
-Joh. Friedrich Christoph Quatfaß (geboren op 28 februari 1781 en gedoopt op 9 maart 1781 in Hillentrup)

                 I

Johan Friedrich Christoph Quatfaß 1781 -(??)
Hij trouwde op 30 mei 1807 in Matorf (Pillenbruch) met Anna Sophia Bernd Bartling.
Johan Friedrich werd boer in Matorf/Pillenbruch. Ze kregen vermoedelijk twee zoons en twee dochters:
-Wilhelmina. (gedoopt 6 maart 1808)
-Johann Friederich (geboren 6 juni 1811 te Matorf)
-Maria Sophia Wilhelmina
. (gedoopt op 6 augustus 1815)
-Simon Heinrich (geboren ongeveer 1820)

Johann Friederich (1811-1881) vestigde zich rond 1832 in Amsterdam en is dus de eerste Nederlandse Quatfass.

Schrijfwijze
Men nam het in de negentiende eeuw nog niet zo nauw met de schrijfwijze van namen. Analfabetisme zal daar zeker ook een rol bij hebben gespeeld. Zo kon iedereen op papier zijn eigen draai geven aan een naam die ze alleen van uitspraak kenden. Het kan zijn dat de naam Quatfass zoals we hem nu kennen zijn vaste vorm pas aannam in Nederland, maar het kan ook al eerder gebeurd zijn.
Zoeken op internet wijst uit dat de naam Quatfass (met een t in het midden) in Duitsland nauwelijks voorkomt. Één keer komt wel al de naam Quatfass voor met een -t- geschreven. Een vrouw uit Lemgo (geboren 1818) schijnt getrouwd te zijn met een Quatfass waarvan de geboortedatum niet bekend is.
In de buurt rond Detmold, het vorstendom Lippe, en de omgeving van Hamburg komen wel regelmatig de namen Quadfass of Quadfasel of Quadfaß voor. Ook zijn er enkele Quadfassen in Canada. Amerikaanse Quatfassen hebben de oorspronkelijke spelling behouden nl. Quadfasel. Zijn daar wellicht afstammelingen van Simon Heinrich bij?



Overzichtskaart Talle en Matorf (ten westen van Bielefeld en ten noorden van Detmold)


Matorf, geboorteplaats van Christoffel


Matorf en Talle (geboorteplaats Johann Friedrich) op één kaart


Midden in Duitsland