Johann Friedrich Quatfass is geboren op 6 juni 1811 in Talle, Lippe, Duitsland, als tweede kind van Johan Friedrich Christoph Quatfaß en Sophia Bartling.
Het verhaal gaat in de familie dat Johan Friedrich koetsier
was van een Duitse graaf uit de omgeving van Lippe. De graaf was gevangen gezet.
De prins
vluchtte en Johann Friedrich bestuurde zijn koets. Ze kwamen in 1832 terecht
in Amsterdam waar hij trouwde met Hermina Wigand. Op die manier werd
Johann Friedrich de oervader van de Nederlandse Quatfass familie.
| De geheimzinnige zeeman Er is sprake van nóg een Quatfass in Amsterdam, namelijk Johann Friedrich's broer Simon Heinrich. In 1848 trad Simon Heinrich op als getuige bij de geboorteaangifte van de eerste zoon van Johann Friedrich (Simon Heinrich Quatfass, beroep zeeman, oud 28 jaren en wonende te Amsterdam in de N.Z. Armsteeg). In het Amsterdamse bevolkingsregister van 1853 komt zijn naam niet meer voor. Simon Heinrich is spoorloos verdwenen op de wereldzeeën en is wellicht voorvader geworden van Quatfassen in andere werelddelen. |
Johann Friedrich trouwde
op 9 mei 1847 in de Watergraafsmeer met Hermina Wigand, Hij is dan
35, zij 28 jaar oud. Hermina is geboren op 23 juni 1818 in de Watergraafsmeer
als dochter Johann Georg Wigand en Trijntje Oldenhof.
De 3 kinderen van Johann Friedrich en Hermina Wigand zijn:
Johann Georg Quatfass (Sjors),
geboren op 26 april 1848 in Amsterdam.
Simon Hendrik Quatfass (Simon),
geboren op 18 juli 1849 in Amsterdam.
Marretje Quatfass (Marie), geboren op
27 mei 1852 in Amsterdam.
Johann Friedrich staat eerst ingeschreven in de Zeeburger polder, Zeeburgerdijk-buurt
Z.Z. (zuidzijde) nummer 1. Daar worden zijn drie kinderen geboren.
Zijn beroep is 'landbouwer' en 'warmoezenier' (tuinder). In het archief staat
hij geregistreerd als 'hervormd' (net als zijn vader in Matorf).
Op 20 januari 1862 verhuist hij zijn tuinderij
naar Ringdijk 87 in de Watergraafsmeer.
Zijn vrouw Hermina was in de Watergraafsmeer geboren als dochter van een smid.
De tuinderij aan de Ringdijk liep goed. Er werkte veel personeel.
| Een smederij er bij? De broer van Johann Friedrich's vrouw, Johann Heinrich Wigand, was hoefsmid. Hij werkte in de smederij van zijn vader aan de Ringdijk 3. Toen vader Wigand in 1850 overleed liet hij de de smederij na aan zijn kinderen: Johann Heinrich en zijn twee zussen: Christina (ongetrouwd) en Hermina (getrouwd met Quatfass). Christina overlijdt het eerst. Als Johann Heinrich daarna overlijdt (kinderloos) verkoopt zijn vrouw, Gerarda van Doorn, 'doende smidsaffaire' op 7 december 1869 'voor 3.000 guldens' haar helft van de smederij aan Johann Friedrich Quatfass. Zo wordt Johann Friedrich volledig eigenaar van zijn zwagers smederij aan Ringdijk 3. Op dat moment was hij eigenaar van een tuinderij en van een smederij. Dat kwam goed uit. De oudste zoon erfde in die tijd meestal het land. Sjors was dus voorbestemd om tuindersbaas te worden. Simon kon de smederij overnemen. |
Hermina overlijdt op 13 april 1870. Ze zijn niet onbemiddeld.
In een taxatierapport naar aanleiding van het overlijden wordt een lange lijst
van bezittingen opgenoemd.
Johann Friedrich's zoon Sjors neemt na zijn trouwen in 1873 de tuinderij over.
Na Sjors zou nóg een generatie Quatfassen een tuinderij
hebben op Ringdijk 87.
Simon krijgt als hij trouwt de smederij aan de Ringdijk 3 en ook dat is het begin
van een lange traditie.
Johan Friedrich gaat in een van de bovenwoningen boven de
smederij wonen.
Daar trouwt hij op 25 januari 1876 opnieuw, ditmaal met Neeltje Komen,
de
oudere ongetrouwde zus van de vrouw van Simon. Hij was toen 64 en Neeltje (geboren
in 1833 in de Watergraafsmeer) was 43 jaar oud.
Simon
was al twee jaar eerder getrouwd met Marretje Komen, een dochter van Pieter
Komen en Marretje Schuitemake. Een half jaar na
Johann Friedrich's huwelijk trouwde in juli 1876 (of 1877) ook Marie Quatfass
met een kind uit dezelfde familie, namelijk Klaas Komen.
Klaas Komen en Marie Quatfass hadden
een boerderij aan de Schagerlaan A29, direct achter de tuinderij van Johann
Friedrich. Al die onderlinge huwelijken waren dus een prima manier om uiteindelijk
het familie grondbezit te vergroten. Kennelijk is het niet helemaal zo gelopen
als verwacht werd. (lees hier)
Johann Friedrich is overleden op 21 januari 1881 in Watergraafsmeer. Hij was toen 69 jaar oud. Volgens de overlevering is hij begraven op 'Gedenk te Sterven' in Diemen. Sinds de herinrichting van dit monumentale kerkhofje zijn er veel grafstenen verdwenen. Maar ook voor die tijd hebben we daar nooit een steen kunnen vinden van hem.